Andhra Pradesh to Launch India’s First Indigenous Quantum Computers

Andhra Pradesh to Launch India’s First Indigenous Quantum Computers

Andhra Pradesh to Launch India’s First Indigenous Quantum Computers

Andhra Pradesh Chief Minister N. Chandrababu Naidu is set to dedicate India’s first indigenously built quantum computers, Amaravati 1S and 1Q, to the nation on April 14, 2026. 

This landmark event, coinciding with World Quantum Day, represents a major leap toward establishing a sovereign quantum hardware ecosystem in India. 

Developed under the Amaravati Quantum Reference Facilities (AQRF), these open-access systems aim to position the state as a global hub for innovation in high-tech sectors such as defense, healthcare, and semiconductor manufacturing.

The development of these computers is a significant milestone because they boast over 80% indigenous components, shifting India’s strategy from relying on imported "black box" systems to building domestic capability. 

Unlike restricted global platforms, these computers will serve as open-access testbeds, allowing researchers, startups, and students to directly experiment with the hardware. 

Two primary facilities have already been established at SRM University and Medha Towers by local startups, marking the first time India has possessed fully built quantum hardware validation and certification centers.

A critical technical achievement of this project is the creation of infrastructure capable of operating at extreme temperatures. 

Quantum systems require environments near -273°C (absolute zero) to activate qubits, necessitating specialized cables, amplifiers, and control systems that can function in deep-cryogenic conditions. 

By establishing these domestic testbeds, Andhra Pradesh has solved a major bottleneck in the manufacturing pipeline, ensuring that all components can be validated under extreme stress before being integrated into larger commercial systems.

The initiative is built upon a collaborative "four-pillar" strategy encompassing hardware, software, skilling, and research. 

Supported by a consortium of elite institutions like TIFR, IISc, and DRDO, the project connects a seven-institution supply chain across six Indian cities. 

Beyond hardware, the state has launched a massive skilling drive, training approximately 60,000 individuals so far with an ambitious goal to reach 45 lakh people over five years through partnerships with giants like IBM and TCS.

Chief Minister Naidu’s administration has underscored that mastering quantum technology is essential to maintaining India’s global relevance in the face of rapid technological shifts like AI. 

Plans are already in motion to develop a dedicated quantum hardware park to attract further investment and manufacturing. 

By democratizing access to this cutting-edge technology today, Andhra Pradesh aims to ensure that the nation's decades of software success are not rendered obsolete by the impending quantum revolution.

आंध्र प्रदेश भारत के पहले स्वदेशी क्वांटम कंप्यूटर लॉन्च करेगा

आंध्र प्रदेश के मुख्यमंत्री एन. चंद्रबाबू नायडू 14 अप्रैल, 2026 को भारत के पहले स्वदेशी क्वांटम कंप्यूटर, अमरावती 1S और 1Q, देश को समर्पित करने वाले हैं।

वर्ल्ड क्वांटम डे के साथ होने वाला यह ऐतिहासिक इवेंट, भारत में एक सॉवरेन क्वांटम हार्डवेयर इकोसिस्टम बनाने की दिशा में एक बड़ी छलांग है।

अमरावती क्वांटम रेफरेंस फैसिलिटीज़ (AQRF) के तहत डेवलप किए गए, इन ओपन-एक्सेस सिस्टम का मकसद राज्य को डिफेंस, हेल्थकेयर और सेमीकंडक्टर मैन्युफैक्चरिंग जैसे हाई-टेक सेक्टर में इनोवेशन के लिए एक ग्लोबल हब के तौर पर स्थापित करना है।

इन कंप्यूटरों का डेवलपमेंट एक अहम पड़ाव है क्योंकि इनमें 80% से ज़्यादा स्वदेशी कंपोनेंट हैं, जिससे भारत की स्ट्रैटेजी इम्पोर्टेड "ब्लैक बॉक्स" सिस्टम पर निर्भर रहने से घरेलू क्षमता बनाने की ओर बदल जाएगी।

रिस्ट्रिक्टेड ग्लोबल प्लेटफॉर्म के विपरीत, ये कंप्यूटर ओपन-एक्सेस टेस्टबेड के रूप में काम करेंगे, जिससे रिसर्चर, स्टार्टअप और छात्र सीधे हार्डवेयर के साथ एक्सपेरिमेंट कर सकेंगे।

 लोकल स्टार्टअप्स ने SRM यूनिवर्सिटी और मेधा टावर्स में दो मेन फैसिलिटी पहले ही बना ली हैं, जिससे यह पता चलता है कि भारत में पहली बार पूरी तरह से बने क्वांटम हार्डवेयर वैलिडेशन और सर्टिफिकेशन सेंटर हैं।

इस प्रोजेक्ट की एक ज़रूरी टेक्निकल कामयाबी बहुत ज़्यादा तापमान पर काम करने लायक इंफ्रास्ट्रक्चर बनाना है।

क्वांटम सिस्टम को क्यूबिट को एक्टिवेट करने के लिए -273°C (एब्सोल्यूट ज़ीरो) के आस-पास के माहौल की ज़रूरत होती है, जिसके लिए खास केबल, एम्पलीफायर और कंट्रोल सिस्टम की ज़रूरत होती है जो डीप-क्रायोजेनिक कंडीशन में काम कर सकें।

इन घरेलू टेस्टबेड को बनाकर, आंध्र प्रदेश ने मैन्युफैक्चरिंग पाइपलाइन में एक बड़ी रुकावट को दूर किया है, यह पक्का करते हुए कि सभी कंपोनेंट को बड़े कमर्शियल सिस्टम में इंटीग्रेट करने से पहले बहुत ज़्यादा स्ट्रेस में वैलिडेट किया जा सके।

यह इनिशिएटिव हार्डवेयर, सॉफ्टवेयर, स्किलिंग और रिसर्च को मिलाकर एक कोलेबोरेटिव "फोर-पिलर" स्ट्रैटेजी पर बना है।

TIFR, IISc और DRDO जैसे एलीट इंस्टीट्यूशन के कंसोर्टियम से सपोर्टेड, यह प्रोजेक्ट छह भारतीय शहरों में सात-इंस्टीट्यूशन की सप्लाई चेन को जोड़ता है।

 हार्डवेयर के अलावा, राज्य ने एक बड़ा स्किलिंग ड्राइव शुरू किया है, जिसमें अब तक लगभग 60,000 लोगों को ट्रेनिंग दी गई है, जिसका बड़ा लक्ष्य IBM और TCS जैसी बड़ी कंपनियों के साथ पार्टनरशिप के ज़रिए अगले पांच सालों में 45 लाख लोगों तक पहुंचना है।

मुख्यमंत्री नायडू के प्रशासन ने इस बात पर ज़ोर दिया है कि AI जैसे तेज़ी से हो रहे टेक्नोलॉजिकल बदलावों के सामने भारत की ग्लोबल अहमियत बनाए रखने के लिए क्वांटम टेक्नोलॉजी में महारत हासिल करना ज़रूरी है।

और ज़्यादा इन्वेस्टमेंट और मैन्युफैक्चरिंग को आकर्षित करने के लिए एक खास क्वांटम हार्डवेयर पार्क बनाने की योजना पहले से ही चल रही है।

आज इस लेटेस्ट टेक्नोलॉजी तक पहुंच को डेमोक्रेटाइज़ करके, आंध्र प्रदेश का मकसद यह पक्का करना है कि देश की दशकों की सॉफ्टवेयर सफलता आने वाली क्वांटम क्रांति से बेकार न हो जाए।

భారతదేశపు మొట్టమొదటి స్వదేశీ క్వాంటం కంప్యూటర్లను ప్రారంభించనున్న ఆంధ్రప్రదేశ్

ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి ఎన్. చంద్రబాబు నాయుడు, భారతదేశపు మొట్టమొదటి స్వదేశీ క్వాంటం కంప్యూటర్లైన అమరావతి 1S మరియు 1Q లను 2026 ఏప్రిల్ 14న దేశానికి అంకితం చేయనున్నారు.

ప్రపంచ క్వాంటం దినోత్సవంతో పాటుగా జరుగుతున్న ఈ చారిత్రాత్మక ఘట్టం, భారతదేశంలో సార్వభౌమ క్వాంటం హార్డ్‌వేర్ పర్యావరణ వ్యవస్థను స్థాపించే దిశగా ఒక పెద్ద ముందడుగును సూచిస్తుంది.

అమరావతి క్వాంటం రిఫరెన్స్ ఫెసిలిటీస్ (AQRF) ఆధ్వర్యంలో అభివృద్ధి చేయబడిన ఈ ఓపెన్-యాక్సెస్ వ్యవస్థలు, రక్షణ, ఆరోగ్య సంరక్షణ మరియు సెమీకండక్టర్ తయారీ వంటి హై-టెక్ రంగాలలో ఆవిష్కరణలకు రాష్ట్రాన్ని ఒక ప్రపంచ కేంద్రంగా నిలపడమే లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాయి.

ఈ కంప్యూటర్ల అభివృద్ధి ఒక ముఖ్యమైన మైలురాయి, ఎందుకంటే వీటిలో 80% పైగా స్వదేశీ విడిభాగాలు ఉన్నాయి. ఇది భారతదేశ వ్యూహాన్ని దిగుమతి చేసుకున్న "బ్లాక్ బాక్స్" వ్యవస్థలపై ఆధారపడటం నుండి దేశీయ సామర్థ్యాన్ని నిర్మించడం వైపు మారుస్తుంది.

పరిమిత ప్రపంచ ప్లాట్‌ఫారమ్‌ల వలె కాకుండా, ఈ కంప్యూటర్లు ఓపెన్-యాక్సెస్ టెస్ట్‌బెడ్‌లుగా పనిచేస్తాయి. ఇవి పరిశోధకులు, స్టార్టప్‌లు మరియు విద్యార్థులను నేరుగా హార్డ్‌వేర్‌తో ప్రయోగాలు చేయడానికి అనుమతిస్తాయి.

 స్థానిక స్టార్టప్‌ల ద్వారా ఎస్ఆర్ఎం విశ్వవిద్యాలయం మరియు మేధా టవర్స్‌లో ఇప్పటికే రెండు ప్రధాన కేంద్రాలు స్థాపించబడ్డాయి. దీనితో, భారతదేశంలో మొట్టమొదటిసారిగా పూర్తిస్థాయి క్వాంటం హార్డ్‌వేర్ ధ్రువీకరణ మరియు ధృవీకరణ కేంద్రాలు ఏర్పడ్డాయి.

అత్యంత తీవ్రమైన ఉష్ణోగ్రతల వద్ద పనిచేయగల మౌలిక సదుపాయాలను సృష్టించడం ఈ ప్రాజెక్ట్ యొక్క ఒక కీలకమైన సాంకేతిక విజయం.

క్వాంటం వ్యవస్థలలో క్యూబిట్‌లను క్రియాశీలం చేయడానికి -273°C (పరమ శూన్యం) సమీపంలోని వాతావరణం అవసరం. అందువల్ల, అత్యంత శీతల పరిస్థితులలో పనిచేయగల ప్రత్యేక కేబుళ్లు, యాంప్లిఫైయర్లు మరియు నియంత్రణ వ్యవస్థలు ఆవశ్యకం.

ఈ దేశీయ పరీక్షా కేంద్రాలను స్థాపించడం ద్వారా, ఆంధ్రప్రదేశ్ తయారీ ప్రక్రియలోని ఒక ప్రధాన అడ్డంకిని అధిగమించింది. దీనివల్ల, అన్ని భాగాలను పెద్ద వాణిజ్య వ్యవస్థలలో ఏకీకృతం చేయడానికి ముందు, వాటిని తీవ్రమైన ఒత్తిడిలో ధ్రువీకరించవచ్చని నిర్ధారించబడింది.

ఈ కార్యక్రమం హార్డ్‌వేర్, సాఫ్ట్‌వేర్, నైపుణ్యాభివృద్ధి మరియు పరిశోధనలను కలిగి ఉన్న సహకార "నాలుగు స్తంభాల" వ్యూహంపై నిర్మించబడింది.

టిఐఎఫ్ఆర్, ఐఐఎస్సి మరియు డిఆర్డిఓ వంటి ప్రముఖ సంస్థల కన్సార్టియం మద్దతుతో, ఈ ప్రాజెక్ట్ భారతదేశంలోని ఆరు నగరాల్లో ఏడు సంస్థల సరఫరా గొలుసును అనుసంధానిస్తుంది.

 హార్డ్‌వేర్‌కు అతీతంగా, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఒక భారీ నైపుణ్య శిక్షణా కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించింది. IBM, TCS వంటి దిగ్గజ సంస్థలతో భాగస్వామ్యాల ద్వారా రాబోయే ఐదేళ్లలో 45 లక్షల మందికి శిక్షణ ఇవ్వాలనే ఆశయంతో, ఇప్పటివరకు సుమారు 60,000 మందికి శిక్షణ ఇచ్చింది.

AI వంటి వేగవంతమైన సాంకేతిక మార్పుల నేపథ్యంలో భారతదేశం యొక్క ప్రపంచ ప్రాసంగికతను నిలబెట్టుకోవడానికి క్వాంటం టెక్నాలజీలో నైపుణ్యం సాధించడం అత్యవసరం అని ముఖ్యమంత్రి నాయుడు ప్రభుత్వం నొక్కి చెప్పింది.

మరిన్ని పెట్టుబడులను, తయారీని ఆకర్షించడానికి ఒక ప్రత్యేక క్వాంటం హార్డ్‌వేర్ పార్కును అభివృద్ధి చేసేందుకు ప్రణాళికలు ఇప్పటికే సిద్ధమవుతున్నాయి.

ఈ అత్యాధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని నేడు అందరికీ అందుబాటులోకి తీసుకురావడం ద్వారా, రాబోయే క్వాంటం విప్లవం వల్ల దేశం దశాబ్దాలుగా సాధించిన సాఫ్ట్‌వేర్ విజయాలు కాలం చెల్లిపోకుండా చూడాలని ఆంధ్రప్రదేశ్ లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.