Indian Women’s Credit Portfolio to ₹76 Lakh Crore : NITI Aayog Report

Indian Women’s Credit Portfolio to ₹76 Lakh Crore : NITI Aayog Report 

Indian Women’s Credit Portfolio to ₹76 Lakh Crore : NITI Aayog Report 

A new report from NITI Aayog reveals a transformative shift in India’s financial landscape, with women borrowers now holding a credit portfolio of ₹76 lakh crore. 

This figure represents 26% of the total system credit in the country, marking a nearly five-fold expansion since 2017. 

Prepared under the Women Entrepreneurship Platform (WEP) in collaboration with TransUnion CIBIL and MicroSave Consulting, the report suggests that women are moving rapidly from basic financial access to active, high-level participation in the formal economy.

NITI Aayog CEO Nidhi Chhibber emphasized that the convergence of Digital Public Infrastructure (DPI) and formal credit systems has been instrumental in this growth. 

The data shows that women are no longer just seeking entry-level microloans; they are increasingly securing retail and business-purpose lending. 

This deeper economic integration is viewed as a sign of strengthening financial capability, allowing women to influence market dynamics more efficiently than in previous decades.

The statistical growth over the last eight years is particularly striking, with the number of credit-active women growing at a compounded annual rate of 9%. 

Credit penetration among the female population has nearly doubled, jumping from 19% in 2017 to 36% by December 2025. 

Despite this progress, the report identifies a massive untapped potential, noting that there are approximately 45 crore credit-eligible women in India who could further fuel this expansion as the formal banking sector continues to evolve.

One of the most significant trends highlighted is the surge in commercial credit. 

Loans for women-owned businesses grew at an annual rate of 31% between 2022 and 2025, far outstripping the 17% growth seen in the overall commercial credit market. 

Furthermore, there is a visible transition occurring within the microfinance sector, as 19% of active microfinance borrowers have now successfully migrated toward individual retail and commercial loans, signaling an upward mobility in their entrepreneurial journeys.

The findings are backed by a comprehensive study of longitudinal credit bureau data involving 160 million credit-active women, supplemented by primary research with rural nano-entrepreneurs. 

By incorporating microfinance data for the first time this year, the report provides a holistic view of the credit ecosystem. 

This comprehensive assessment underscores how women are becoming central figures in India’s economic development, utilizing formal credit to build businesses and enhance their personal financial security.

भारतीय महिलाओं का क्रेडिट पोर्टफोलियो ₹76 लाख करोड़ हुआ: नीति आयोग रिपोर्ट

नीति आयोग की एक नई रिपोर्ट से भारत के फाइनेंशियल माहौल में एक बड़ा बदलाव पता चलता है, जिसमें अब महिला कर्जदारों के पास ₹76 लाख करोड़ का क्रेडिट पोर्टफोलियो है।

यह आंकड़ा देश के कुल सिस्टम क्रेडिट का 26% है, जो 2017 से लगभग पांच गुना बढ़ोतरी को दिखाता है।

ट्रांसयूनियन CIBIL और माइक्रोसेव कंसल्टिंग के साथ मिलकर महिला एंटरप्रेन्योरशिप प्लेटफॉर्म (WEP) के तहत तैयार की गई यह रिपोर्ट बताती है कि महिलाएं बेसिक फाइनेंशियल एक्सेस से फॉर्मल इकॉनमी में एक्टिव, हाई-लेवल भागीदारी की ओर तेजी से बढ़ रही हैं।

नीति आयोग की CEO निधि छिब्बर ने इस बात पर जोर दिया कि डिजिटल पब्लिक इंफ्रास्ट्रक्चर (DPI) और फॉर्मल क्रेडिट सिस्टम का मेल इस ग्रोथ में अहम रहा है।

डेटा से पता चलता है कि महिलाएं अब सिर्फ एंट्री-लेवल माइक्रोलोन नहीं मांग रही हैं; वे तेजी से रिटेल और बिजनेस के मकसद से लोन ले रही हैं।

 इस गहरे इकोनॉमिक इंटीग्रेशन को फाइनेंशियल क्षमता को मज़बूत करने की निशानी के तौर पर देखा जा रहा है, जिससे महिलाएं पिछले दशकों की तुलना में मार्केट के डायनामिक्स को ज़्यादा अच्छे से प्रभावित कर पा रही हैं।

पिछले आठ सालों में स्टैटिस्टिकल ग्रोथ खास तौर पर चौंकाने वाली है, जिसमें क्रेडिट-एक्टिव महिलाओं की संख्या 9% की सालाना कंपाउंडेड रेट से बढ़ रही है।

महिला आबादी के बीच क्रेडिट की पहुंच लगभग दोगुनी हो गई है, जो 2017 में 19% से बढ़कर दिसंबर 2025 तक 36% हो गई है।

इस प्रोग्रेस के बावजूद, रिपोर्ट में एक बहुत बड़ी अनछुई क्षमता की पहचान की गई है, जिसमें बताया गया है कि भारत में लगभग 45 करोड़ क्रेडिट-एलिजिबल महिलाएं हैं जो इस बढ़ोतरी को और बढ़ा सकती हैं क्योंकि फॉर्मल बैंकिंग सेक्टर लगातार विकसित हो रहा है।

सबसे खास ट्रेंड्स में से एक कमर्शियल क्रेडिट में बढ़ोतरी है।

महिलाओं के मालिकाना हक वाले बिज़नेस के लिए लोन 2022 और 2025 के बीच 31% की सालाना दर से बढ़े, जो पूरे कमर्शियल क्रेडिट मार्केट में देखी गई 17% ग्रोथ से कहीं ज़्यादा है।

 इसके अलावा, माइक्रोफाइनेंस सेक्टर में एक साफ़ बदलाव हो रहा है, क्योंकि 19% एक्टिव माइक्रोफाइनेंस बॉरोअर्स अब इंडिविजुअल रिटेल और कमर्शियल लोन की ओर सक्सेसफुली माइग्रेट कर चुके हैं, जो उनके एंटरप्रेन्योरशिप के सफ़र में ऊपर की ओर मोबिलिटी का संकेत है।

ये नतीजे लॉन्जिट्यूडिनल क्रेडिट ब्यूरो डेटा की एक कॉम्प्रिहेंसिव स्टडी से सपोर्टेड हैं, जिसमें 160 मिलियन क्रेडिट-एक्टिव महिलाएं शामिल थीं, और साथ ही ग्रामीण नैनो-एंटरप्रेन्योर्स के साथ प्राइमरी रिसर्च भी की गई है।

इस साल पहली बार माइक्रोफाइनेंस डेटा को शामिल करके, यह रिपोर्ट क्रेडिट इकोसिस्टम का एक होलिस्टिक व्यू देती है।

यह कॉम्प्रिहेंसिव असेसमेंट इस बात पर ज़ोर देता है कि कैसे महिलाएं इंडिया के इकोनॉमिक डेवलपमेंट में सेंट्रल फिगर बन रही हैं, जो बिज़नेस बनाने और अपनी पर्सनल फाइनेंशियल सिक्योरिटी को बढ़ाने के लिए फॉर्मल क्रेडिट का इस्तेमाल कर रही हैं।

భారత మహిళల రుణ పోర్ట్‌ఫోలియో ₹76 లక్షల కోట్లకు చేరింది: నీతి ఆయోగ్ నివేదిక

భారత ఆర్థిక రంగంలో ఒక విప్లవాత్మక మార్పును నీతి ఆయోగ్ యొక్క కొత్త నివేదిక వెల్లడిస్తోంది. దీని ప్రకారం, మహిళా రుణగ్రహీతలు ఇప్పుడు ₹76 లక్షల కోట్ల రుణ పోర్ట్‌ఫోలియోను కలిగి ఉన్నారు.

ఈ సంఖ్య దేశంలోని మొత్తం వ్యవస్థాపిత రుణంలో 26 శాతాన్ని సూచిస్తుంది. ఇది 2017 నుండి దాదాపు ఐదు రెట్లు పెరిగినట్లు తెలుపుతోంది.

ట్రాన్స్‌యూనియన్ సిబిల్ మరియు మైక్రోసేవ్ కన్సల్టింగ్‌ల సహకారంతో 'విమెన్ ఎంటర్‌ప్రెన్యూర్‌షిప్ ప్లాట్‌ఫామ్ (WEP)' కింద రూపొందించిన ఈ నివేదిక, మహిళలు ప్రాథమిక ఆర్థిక సదుపాయాల నుండి అధికారిక ఆర్థిక వ్యవస్థలో చురుకైన, ఉన్నత స్థాయి భాగస్వామ్యం వైపు వేగంగా పయనిస్తున్నారని సూచిస్తోంది.

ఈ వృద్ధికి డిజిటల్ పబ్లిక్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ (DPI) మరియు అధికారిక రుణ వ్యవస్థల కలయిక కీలక పాత్ర పోషించిందని నీతి ఆయోగ్ సీఈఓ నిధి చిబ్బర్ నొక్కి చెప్పారు.

మహిళలు ఇకపై కేవలం ప్రాథమిక స్థాయి సూక్ష్మ రుణాలనే కోరుకోవడం లేదని, వారు రిటైల్ మరియు వ్యాపార ప్రయోజనాల కోసం రుణాలను కూడా ఎక్కువగా పొందుతున్నారని ఈ గణాంకాలు చూపిస్తున్నాయి.

 ఈ లోతైన ఆర్థిక ఏకీకరణ, మహిళలు గత దశాబ్దాల కంటే మరింత సమర్థవంతంగా మార్కెట్ గతిశీలతను ప్రభావితం చేయడానికి వీలు కల్పిస్తూ, వారి ఆర్థిక సామర్థ్యం బలపడుతున్నదానికి ఒక సంకేతంగా పరిగణించబడుతోంది.

గత ఎనిమిదేళ్లలో గణాంక వృద్ధి ప్రత్యేకంగా ఆకట్టుకుంటోంది, రుణ సదుపాయం ఉన్న మహిళల సంఖ్య 9% వార్షిక సమ్మేళన వృద్ధి రేటుతో పెరుగుతోంది.

మహిళా జనాభాలో రుణ లభ్యత దాదాపు రెట్టింపు అయింది, 2017లో 19% నుండి డిసెంబర్ 2025 నాటికి 36%కి పెరిగింది.

ఈ పురోగతి ఉన్నప్పటికీ, ఇంకా వినియోగించుకోని భారీ సామర్థ్యం ఉందని నివేదిక గుర్తించింది. భారతదేశంలో సుమారు 45 కోట్ల మంది రుణానికి అర్హులైన మహిళలు ఉన్నారని, అధికారిక బ్యాంకింగ్ రంగం అభివృద్ధి చెందుతున్న కొద్దీ వీరు ఈ విస్తరణకు మరింత ఊపునివ్వగలరని నివేదిక పేర్కొంది.

నివేదించబడిన అత్యంత ముఖ్యమైన ధోరణులలో ఒకటి వాణిజ్య రుణాల పెరుగుదల.

2022 మరియు 2025 మధ్య మహిళల యాజమాన్యంలోని వ్యాపారాలకు ఇచ్చిన రుణాలు 31% వార్షిక వృద్ధి రేటుతో పెరిగాయి, ఇది మొత్తం వాణిజ్య రుణ మార్కెట్‌లో కనిపించిన 17% వృద్ధిని చాలా వరకు అధిగమించింది.

 అంతేకాకుండా, సూక్ష్మ రుణ రంగంలో ఒక స్పష్టమైన పరివర్తన జరుగుతోంది. ఎందుకంటే, చురుకుగా ఉన్న సూక్ష్మ రుణ గ్రహీతలలో 19% మంది ఇప్పుడు విజయవంతంగా వ్యక్తిగత చిల్లర మరియు వాణిజ్య రుణాల వైపు మళ్లారు. ఇది వారి పారిశ్రామిక ప్రయాణాలలో ఉన్నత స్థాయికి చేరుకోవడాన్ని సూచిస్తోంది.

16 కోట్ల మంది రుణ-క్రియాశీల మహిళలకు సంబంధించిన దీర్ఘకాలిక క్రెడిట్ బ్యూరో డేటాపై జరిపిన సమగ్ర అధ్యయనం, మరియు గ్రామీణ నానో-పారిశ్రామికవేత్తలతో చేసిన ప్రాథమిక పరిశోధన ఈ ఫలితాలకు మద్దతు ఇస్తున్నాయి.

ఈ సంవత్సరం మొదటిసారిగా సూక్ష్మ రుణ డేటాను చేర్చడం ద్వారా, ఈ నివేదిక రుణ వ్యవస్థ యొక్క సంపూర్ణ దృక్పథాన్ని అందిస్తుంది.

ఈ సమగ్ర అంచనా, మహిళలు భారతదేశ ఆర్థికాభివృద్ధిలో ఎలా కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నారో, మరియు వ్యాపారాలను నిర్మించడానికి, వారి వ్యక్తిగత ఆర్థిక భద్రతను పెంచుకోవడానికి అధికారిక రుణాన్ని ఎలా ఉపయోగించుకుంటున్నారో నొక్కి చెబుతోంది.