RBI Approves New Risk-Based Premium System for Deposit Insurance

RBI Approves New Risk-Based Premium System for Deposit Insurance

RBI Approves New Risk-Based Premium System for Deposit Insurance

The Reserve Bank of India (RBI) Central Board has officially greenlit a risk-based deposit insurance framework, marking a significant shift in how Indian banks protect consumer funds. 

Approved during the 620th board meeting in Hyderabad on December 19, 2025, the new system moves away from a "one-size-fits-all" approach. 

Under the guidance of Governor Sanjay Malhotra, the RBI aims to create a more disciplined financial environment by linking insurance costs directly to a bank's individual risk profile.

Currently, all banks pay a flat premium of 12 paise per ₹100 of assessable deposits to the Deposit Insurance and Credit Guarantee Corporation (DICGC). 

This uniform rate applied regardless of whether a bank was financially robust or struggling with bad loans. 

The new framework replaces this with differential pricing, meaning banks with stronger capital adequacy ratios and better asset quality will pay lower premiums, while riskier institutions will face higher costs.

This transition addresses a long-standing criticism of the flat-rate system: its inability to distinguish between banks based on their financial health. 

By penalizing higher risk with higher premiums, the RBI is incentivizing banks to maintain cleaner balance sheets and stricter governance. 

The board noted that while the previous system was simple to administer, it lacked the nuance required for a modern, sophisticated banking sector where financial stability varies across institutions.

For the average depositor, the core protection remains unchanged. The DICGC insurance cover stays at ₹5 lakh per depositor per bank, ensuring that individual savings are safe even if a bank fails. 

While the cost of this insurance is borne entirely by the banks and not the customers, the risk-based model offers an indirect benefit by encouraging banks to operate more securely, ultimately reducing the likelihood of a bank failure occurring in the first place.

Although the Central Board has approved the concept, the specific implementation timelines, risk assessment metrics, and exact premium rates are still being finalized. 

These details will be officially notified by the RBI and the DICGC in the coming months. 

For now, the move is seen as a proactive step toward aligning India's banking regulations with global best practices, ensuring a more resilient financial system for 2026 and beyond.

RBI ने डिपॉजिट इंश्योरेंस के लिए नई रिस्क-बेस्ड प्रीमियम सिस्टम को मंज़ूरी दी

भारतीय रिज़र्व बैंक (RBI) के सेंट्रल बोर्ड ने आधिकारिक तौर पर रिस्क-बेस्ड डिपॉजिट इंश्योरेंस फ्रेमवर्क को हरी झंडी दे दी है, जो भारतीय बैंकों द्वारा कंज्यूमर फंड्स की सुरक्षा के तरीके में एक बड़ा बदलाव है।

19 दिसंबर, 2025 को हैदराबाद में 620वीं बोर्ड मीटिंग के दौरान मंज़ूर किया गया यह नया सिस्टम "वन-साइज़-फिट्स-ऑल" अप्रोच से अलग है।

गवर्नर संजय मल्होत्रा के मार्गदर्शन में, RBI का लक्ष्य इंश्योरेंस लागत को सीधे बैंक की व्यक्तिगत रिस्क प्रोफ़ाइल से जोड़कर एक ज़्यादा अनुशासित वित्तीय माहौल बनाना है।

अभी, सभी बैंक डिपॉजिट इंश्योरेंस एंड क्रेडिट गारंटी कॉर्पोरेशन (DICGC) को हर ₹100 के डिपॉजिट पर 12 पैसे का फ्लैट प्रीमियम देते हैं।

यह एक समान दर इस बात की परवाह किए बिना लागू होती थी कि कोई बैंक आर्थिक रूप से मज़बूत है या खराब लोन से जूझ रहा है।

नया फ्रेमवर्क इसे अलग-अलग प्राइसिंग से बदल देगा, जिसका मतलब है कि मज़बूत कैपिटल एडिक्वेसी रेश्यो और बेहतर एसेट क्वालिटी वाले बैंकों को कम प्रीमियम देना होगा, जबकि ज़्यादा जोखिम वाले संस्थानों को ज़्यादा लागत का सामना करना पड़ेगा।

यह बदलाव फ्लैट-रेट सिस्टम की लंबे समय से चली आ रही आलोचना को दूर करता है: यह बैंकों की वित्तीय स्थिति के आधार पर उनमें अंतर करने में असमर्थ था।

ज़्यादा जोखिम पर ज़्यादा प्रीमियम लगाकर, RBI बैंकों को क्लीनर बैलेंस शीट और सख्त गवर्नेंस बनाए रखने के लिए प्रोत्साहित कर रहा है।

बोर्ड ने कहा कि हालांकि पिछला सिस्टम चलाने में आसान था, लेकिन इसमें आधुनिक, परिष्कृत बैंकिंग सेक्टर के लिए ज़रूरी बारीकियों की कमी थी, जहाँ वित्तीय स्थिरता अलग-अलग संस्थानों में अलग-अलग होती है।

औसत जमाकर्ता के लिए, मुख्य सुरक्षा अपरिवर्तित रहती है। DICGC इंश्योरेंस कवर प्रति जमाकर्ता प्रति बैंक ₹5 लाख पर बना हुआ है, यह सुनिश्चित करते हुए कि अगर कोई बैंक फेल भी हो जाता है तो भी व्यक्तिगत बचत सुरक्षित है।

हालांकि इस इंश्योरेंस की लागत पूरी तरह से बैंक उठाते हैं, ग्राहक नहीं, रिस्क-बेस्ड मॉडल बैंकों को ज़्यादा सुरक्षित रूप से काम करने के लिए प्रोत्साहित करके एक अप्रत्यक्ष लाभ प्रदान करता है, जिससे आखिरकार बैंक फेल होने की संभावना कम हो जाती है।

हालांकि सेंट्रल बोर्ड ने इस कॉन्सेप्ट को मंज़ूरी दे दी है, लेकिन विशिष्ट कार्यान्वयन समय-सीमा, जोखिम मूल्यांकन मेट्रिक्स और सटीक प्रीमियम दरें अभी भी तय की जा रही हैं।

ये डिटेल्स आने वाले महीनों में RBI और DICGC द्वारा आधिकारिक तौर पर सूचित की जाएंगी।

अभी के लिए, इस कदम को भारत के बैंकिंग नियमों को वैश्विक सर्वोत्तम प्रथाओं के साथ संरेखित करने की दिशा में एक सक्रिय कदम के रूप में देखा जा रहा है, जो 2026 और उसके बाद के लिए एक ज़्यादा लचीली वित्तीय प्रणाली सुनिश्चित करेगा।

డిపాజిట్ బీమా కోసం కొత్త రిస్క్-బేస్డ్ ప్రీమియం వ్యవస్థను RBI ఆమోదించింది

భారతీయ రిస్క్-బేస్డ్ డిపాజిట్ బీమా ఫ్రేమ్‌వర్క్‌ను రిస్క్-బేస్డ్ డిపాజిట్ బీమా ఫ్రేమ్‌వర్క్‌కు రిస్క్-బేస్డ్ డిపాజిట్ బీమా ఫ్రేమ్‌వర్క్‌ను రిస్క్-బేస్డ్ డిపాజిట్ బీమా ఫ్రేమ్‌వర్క్‌కు అధికారికంగా గ్రీన్‌లైట్ చేసింది, ఇది భారతీయ బ్యాంకులు వినియోగదారుల నిధులను ఎలా రక్షిస్తాయో గణనీయమైన మార్పును సూచిస్తుంది. 

డిసెంబర్ 19, 2025న హైదరాబాద్‌లో జరిగిన 620వ బోర్డు సమావేశంలో ఆమోదించబడిన ఈ కొత్త వ్యవస్థ "ఒకే-పరిమాణానికి సరిపోయే" విధానం నుండి దూరంగా ఉంది. 

గవర్నర్ సంజయ్ మల్హోత్రా మార్గదర్శకత్వంలో, భీమా ఖర్చులను నేరుగా బ్యాంకు యొక్క వ్యక్తిగత రిస్క్ ప్రొఫైల్‌కు అనుసంధానించడం ద్వారా మరింత క్రమశిక్షణ కలిగిన ఆర్థిక వాతావరణాన్ని సృష్టించడం RBI లక్ష్యం.

ప్రస్తుతం, అన్ని బ్యాంకులు డిపాజిట్ ఇన్సూరెన్స్ మరియు క్రెడిట్ గ్యారెంటీ కార్పొరేషన్ (DICGC)కి అంచనా వేయదగిన డిపాజిట్ల యొక్క ₹100కి 12 పైసల ఫ్లాట్ ప్రీమియంను చెల్లిస్తాయి. 

బ్యాంకు ఆర్థికంగా బలంగా ఉందా లేదా చెడు రుణాలతో ఇబ్బంది పడుతుందా అనే దానితో సంబంధం లేకుండా ఈ ఏకరీతి రేటు వర్తిస్తుంది. 

కొత్త ఫ్రేమ్‌వర్క్ దీనిని అవకలన ధరలతో భర్తీ చేస్తుంది, అంటే బలమైన మూలధన సమృద్ధి నిష్పత్తులు మరియు మెరుగైన ఆస్తి నాణ్యత కలిగిన బ్యాంకులు తక్కువ ప్రీమియంలను చెల్లిస్తాయి, అయితే ప్రమాదకర సంస్థలు అధిక ఖర్చులను ఎదుర్కొంటాయి. 

ఈ మార్పు ఫ్లాట్-రేట్ వ్యవస్థపై చాలా కాలంగా ఉన్న విమర్శను పరిష్కరిస్తుంది: బ్యాంకుల ఆర్థిక ఆరోగ్యం ఆధారంగా వాటి మధ్య తేడాను గుర్తించడంలో దాని అసమర్థత. 

అధిక ప్రీమియంలతో అధిక రిస్క్‌ను జరిమానా విధించడం ద్వారా, RBI బ్యాంకులు క్లీనర్ బ్యాలెన్స్ షీట్‌లను మరియు కఠినమైన పాలనను నిర్వహించడానికి ప్రోత్సహిస్తోంది. 

మునుపటి వ్యవస్థ నిర్వహణకు సరళంగా ఉన్నప్పటికీ, ఆర్థిక స్థిరత్వం సంస్థలలో మారుతూ ఉండే ఆధునిక, అధునాతన బ్యాంకింగ్ రంగానికి అవసరమైన సూక్ష్మభేదం దీనికి లేదని బోర్డు గుర్తించింది.

సగటు డిపాజిటర్‌కు, ప్రధాన రక్షణ మారదు. DICGC బీమా కవర్ ప్రతి బ్యాంకుకు ₹5 లక్షల వద్ద ఉంటుంది, ఒక బ్యాంకు విఫలమైనప్పటికీ వ్యక్తిగత పొదుపులు సురక్షితంగా ఉన్నాయని నిర్ధారిస్తుంది. 

ఈ బీమా ఖర్చును పూర్తిగా బ్యాంకులు భరిస్తాయి మరియు కస్టమర్లు కాదు, రిస్క్-ఆధారిత నమూనా బ్యాంకులు మరింత సురక్షితంగా పనిచేయడానికి ప్రోత్సహించడం ద్వారా పరోక్ష ప్రయోజనాన్ని అందిస్తుంది, చివరికి మొదటి స్థానంలో బ్యాంక్ వైఫల్యం సంభవించే అవకాశాన్ని తగ్గిస్తుంది.

కేంద్ర బోర్డు ఈ భావనను ఆమోదించినప్పటికీ, నిర్దిష్ట అమలు సమయాలు, రిస్క్ అసెస్‌మెంట్ మెట్రిక్స్ మరియు ఖచ్చితమైన ప్రీమియం రేట్లు ఇప్పటికీ ఖరారు చేయబడుతున్నాయి. 

 ఈ వివరాలను రాబోయే నెలల్లో RBI మరియు DICGC అధికారికంగా తెలియజేస్తాయి. 

ప్రస్తుతానికి, ఈ చర్య భారతదేశ బ్యాంకింగ్ నిబంధనలను ప్రపంచ ఉత్తమ పద్ధతులతో సమలేఖనం చేయడానికి, 2026 మరియు అంతకు మించి మరింత స్థితిస్థాపక ఆర్థిక వ్యవస్థను నిర్ధారించే దిశగా ఒక చురుకైన అడుగుగా పరిగణించబడుతుంది.