The Expiry Date Scandal: India’s Food Safety Crisis

The Expiry Date Scandal: India’s Food Safety Crisis

The Expiry Date Scandal: India’s Food Safety Crisis

The Delhi Police recently exposed a sophisticated criminal racket that specialized in importing expired food and beverages from the UK, US, and Dubai to sell to unsuspecting Indian consumers. 

This large-scale operation involved over ₹4.3 crore worth of expired inventory that was cleverly disguised as premium imported products. 

The bust has raised serious alarms because these items were not just sold in small shops but were distributed through major retail chains, high-end malls, and popular e-commerce platforms nationwide.

The fraudsters utilized highly advanced repackaging techniques to make expired goods appear fresh and legitimate. 

They systematically replaced original labels with counterfeits, altered manufacturing and expiry dates, and created fake barcodes and batch numbers. 

By assigning new Maximum Retail Prices (MRPs), they ensured the products looked identical to authentic, high-quality imports, making it nearly impossible for the average shopper to detect any tampering.

This incident highlights a broader, more disturbing trend of India being treated as a "garbage dump" for substandard or hazardous food products. 

For example, certain spices sold in India have been banned in countries like Hong Kong, Singapore, and Nepal due to the presence of cancer-causing pesticides. 

Additionally, global brands have been caught selling sugar-loaded versions of baby products in India while offering sugar-free alternatives to European markets, showcasing a blatant double standard in safety and quality.

Beyond imported goods, the domestic food market is also facing a severe crisis of adulteration and lack of hygiene. 

Common staples such as paneer, honey, and ghee are frequently found to be fake or heavily adulterated, and the hygiene standards of popular street foods remain alarmingly low. 

The widespread nature of these issues suggests that the current food safety systems are failing at multiple levels, leaving the health of millions of citizens at risk.

With food safety regulations appearing increasingly ineffective, the responsibility for protection has shifted largely to the consumer. 

Awareness has become the primary defense against a system where even checked expiry dates can be fraudulent. 

As the public navigates a market filled with "fake" products and deceptive labeling, there is an urgent need for more stringent enforcement and a total overhaul of how food quality is monitored and managed in India.

एक्सपायरी डेट घोटाला: भारत का खाद्य सुरक्षा संकट

दिल्ली पुलिस ने हाल ही में एक बड़े आपराधिक रैकेट का पर्दाफाश किया है, जो UK, US और दुबई से एक्सपायर हो चुके खाने-पीने के सामान इंपोर्ट करके अनजान भारतीय ग्राहकों को बेच रहा था।

इस बड़े ऑपरेशन में ₹4.3 करोड़ से ज़्यादा का एक्सपायर हो चुका सामान शामिल था, जिसे चालाकी से प्रीमियम इंपोर्टेड प्रोडक्ट्स के रूप में दिखाया गया था।

इस खुलासे से गंभीर चिंताएं पैदा हुई हैं क्योंकि ये सामान सिर्फ़ छोटी दुकानों में ही नहीं बेचे जा रहे थे, बल्कि देश भर की बड़ी रिटेल चेन, बड़े मॉल और पॉपुलर ई-कॉमर्स प्लेटफॉर्म के ज़रिए भी बांटे जा रहे थे।

धोखेबाजों ने एक्सपायर हो चुके सामान को ताज़ा और असली दिखाने के लिए बहुत एडवांस्ड रीपैकेजिंग तकनीकों का इस्तेमाल किया।

उन्होंने सिस्टमैटिक तरीके से असली लेबल को नकली लेबल से बदल दिया, मैन्युफैक्चरिंग और एक्सपायरी डेट बदल दीं, और नकली बारकोड और बैच नंबर बनाए।

नई मैक्सिमम रिटेल प्राइस (MRP) तय करके, उन्होंने यह पक्का किया कि प्रोडक्ट्स असली, हाई-क्वालिटी इंपोर्टेड सामान जैसे दिखें, जिससे आम खरीदार के लिए किसी भी तरह की छेड़छाड़ का पता लगाना लगभग नामुमकिन हो गया।

यह घटना एक बड़े, ज़्यादा परेशान करने वाले ट्रेंड को दिखाती है कि भारत को घटिया या खतरनाक खाद्य प्रोडक्ट्स के लिए "कचरागाह" के रूप में इस्तेमाल किया जा रहा है।

उदाहरण के लिए, भारत में बेचे जाने वाले कुछ मसाले हांगकांग, सिंगापुर और नेपाल जैसे देशों में कैंसर पैदा करने वाले कीटनाशकों की मौजूदगी के कारण बैन कर दिए गए हैं।

इसके अलावा, ग्लोबल ब्रांड्स को भारत में बच्चों के प्रोडक्ट्स के शुगर वाले वर्जन बेचते हुए पकड़ा गया है, जबकि वे यूरोपीय बाजारों में शुगर-फ्री विकल्प दे रहे हैं, जो सुरक्षा और क्वालिटी में खुलेआम दोहरा मापदंड दिखाता है।

इंपोर्टेड सामान के अलावा, घरेलू खाद्य बाजार भी मिलावट और साफ-सफाई की कमी के गंभीर संकट का सामना कर रहा है।

पनीर, शहद और घी जैसे आम खाने के सामान अक्सर नकली या भारी मिलावटी पाए जाते हैं, और लोकप्रिय स्ट्रीट फूड के साफ-सफाई के स्टैंडर्ड चिंताजनक रूप से कम हैं।

इन समस्याओं का बड़े पैमाने पर होना यह बताता है कि मौजूदा खाद्य सुरक्षा सिस्टम कई लेवल पर फेल हो रहे हैं, जिससे लाखों नागरिकों का स्वास्थ्य खतरे में है।

खाद्य सुरक्षा नियम ज़्यादा से ज़्यादा अप्रभावी लग रहे हैं, इसलिए सुरक्षा की ज़िम्मेदारी काफी हद तक ग्राहक पर आ गई है।

जागरूकता एक ऐसे सिस्टम के खिलाफ मुख्य बचाव बन गई है, जहां चेक की गई एक्सपायरी डेट भी नकली हो सकती है।

जैसे-जैसे लोग "नकली" प्रोडक्ट्स और धोखे वाले लेबल से भरे बाजार में घूम रहे हैं, वैसे-वैसे भारत में खाद्य क्वालिटी की निगरानी और मैनेजमेंट के तरीके में ज़्यादा सख्त लागू करने और पूरी तरह से बदलाव की तत्काल ज़रूरत है।

గడువు తేదీ కుంభకోణం: భారతదేశ ఆహార భద్రతా సంక్షోభం

ఢిల్లీ పోలీసులు ఇటీవల UK, US మరియు దుబాయ్ నుండి గడువు ముగిసిన ఆహారం మరియు పానీయాలను దిగుమతి చేసుకుని అనుమానం లేని భారతీయ వినియోగదారులకు విక్రయించడంలో ప్రత్యేకత కలిగిన ఒక అధునాతన క్రిమినల్ రాకెట్‌ను బయటపెట్టారు. 

ఈ పెద్ద ఎత్తున ఆపరేషన్‌లో ₹4.3 కోట్ల విలువైన గడువు ముగిసిన ఇన్వెంటరీ ఉంది, వీటిని ప్రీమియం దిగుమతి చేసుకున్న ఉత్పత్తులుగా తెలివిగా మారువేషంలో ఉంచారు. 

ఈ వస్తువులు చిన్న దుకాణాల్లో మాత్రమే కాకుండా, దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న ప్రధాన రిటైల్ గొలుసులు, హై-ఎండ్ మాల్స్ మరియు ప్రసిద్ధ ఇ-కామర్స్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌ల ద్వారా పంపిణీ చేయబడినందున ఈ బట్టబయలు తీవ్రమైన హెచ్చరికలను లేవనెత్తాయి.

మోసగాళ్ళు గడువు ముగిసిన వస్తువులను తాజాగా మరియు చట్టబద్ధంగా కనిపించేలా చేయడానికి అత్యంత అధునాతన రీప్యాకేజింగ్ పద్ధతులను ఉపయోగించారు. 

వారు క్రమపద్ధతిలో అసలు లేబుల్‌లను నకిలీలతో భర్తీ చేశారు, తయారీ మరియు గడువు తేదీలను మార్చారు మరియు నకిలీ బార్‌కోడ్‌లు మరియు బ్యాచ్ నంబర్‌లను సృష్టించారు. 

కొత్త గరిష్ట రిటైల్ ధరలను (MRPలు) కేటాయించడం ద్వారా, వారు ఉత్పత్తులు ప్రామాణికమైన, అధిక-నాణ్యత దిగుమతులకు సమానంగా ఉండేలా చూసుకున్నారు, దీని వలన సగటు దుకాణదారుడు ఏదైనా ట్యాంపరింగ్‌ను గుర్తించడం దాదాపు అసాధ్యం.

 ఈ సంఘటన భారతదేశాన్ని నాసిరకం లేదా ప్రమాదకరమైన ఆహార ఉత్పత్తుల "చెత్త కుప్ప"గా పరిగణించే విస్తృతమైన, మరింత ఆందోళనకరమైన ధోరణిని హైలైట్ చేస్తుంది.

ఉదాహరణకు, క్యాన్సర్ కలిగించే పురుగుమందుల ఉనికి కారణంగా హాంకాంగ్, సింగపూర్ మరియు నేపాల్ వంటి దేశాలలో భారతదేశంలో విక్రయించే కొన్ని సుగంధ ద్రవ్యాలు నిషేధించబడ్డాయి.

అదనంగా, గ్లోబల్ బ్రాండ్లు భారతదేశంలో చక్కెరతో నిండిన బేబీ ఉత్పత్తులను విక్రయిస్తూ యూరోపియన్ మార్కెట్లకు చక్కెర రహిత ప్రత్యామ్నాయాలను అందిస్తున్నట్లు పట్టుబడ్డాయి, ఇవి భద్రత మరియు నాణ్యతలో స్పష్టమైన ద్వంద్వ ప్రమాణాలను ప్రదర్శిస్తున్నాయి.

దిగుమతి చేసుకున్న వస్తువులకు మించి, దేశీయ ఆహార మార్కెట్ కూడా కల్తీ మరియు పరిశుభ్రత లేకపోవడం యొక్క తీవ్రమైన సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొంటోంది.

పనీర్, తేనె మరియు నెయ్యి వంటి సాధారణ ఆహార పదార్థాలు తరచుగా నకిలీవి లేదా భారీగా కల్తీ చేయబడినవిగా గుర్తించబడుతున్నాయి మరియు ప్రసిద్ధ వీధి ఆహారాల పరిశుభ్రత ప్రమాణాలు ఆందోళనకరంగా తక్కువగా ఉన్నాయి.

ఈ సమస్యల యొక్క విస్తృత స్వభావం ప్రస్తుత ఆహార భద్రతా వ్యవస్థలు బహుళ స్థాయిలలో విఫలమవుతున్నాయని, లక్షలాది మంది పౌరుల ఆరోగ్యాన్ని ప్రమాదంలో పడేస్తున్నాయని సూచిస్తున్నాయి.

ఆహార భద్రతా నిబంధనలు పెరుగుతున్న అసమర్థంగా కనిపిస్తున్నందున, రక్షణ బాధ్యత ఎక్కువగా వినియోగదారులపైకి మారింది.

 తనిఖీ చేయబడిన గడువు తేదీలు కూడా మోసపూరితంగా మారే వ్యవస్థకు వ్యతిరేకంగా అవగాహన ప్రాథమిక రక్షణగా మారింది. 

"నకిలీ" ఉత్పత్తులు మరియు మోసపూరిత లేబులింగ్‌తో నిండిన మార్కెట్‌ను ప్రజలు నావిగేట్ చేస్తున్నందున, భారతదేశంలో ఆహార నాణ్యతను ఎలా పర్యవేక్షిస్తారు మరియు నిర్వహిస్తారు అనే దానిపై మరింత కఠినమైన అమలు మరియు పూర్తి పునర్విమర్శ అవసరం ఉంది.