RBI Deputy Governor Slams Bitcoin: "Doesn't Hold Real Value"

RBI Deputy Governor Slams Bitcoin: "Doesn't Hold Real Value"

RBI Deputy Governor Slams Bitcoin: "Doesn't Hold Real Value"

Reserve Bank of India (RBI) Deputy Governor T. Rabi Sankar recently launched sharp criticism against Bitcoin, stating that the world's largest cryptocurrency possesses no real underlying value and is purely driven by speculation. 

Speaking at the Mint Annual BFSI Conclave 2025, Sankar asserted that Bitcoin should not be categorized as money or a genuine financial asset. 

He acknowledged the innovative nature of the underlying blockchain technology, highlighting its breakthrough capability to facilitate digital token transfers without an intermediary. 

However, he stressed that Bitcoin itself was merely created to demonstrate this technology and was never intended to represent value in the same manner as traditional money.

To further illustrate his point, Sankar drew a comparison between Bitcoin's price dynamics and the historical 17th-century "tulip mania." 

He argued that Bitcoin's market price is sustained solely by the willingness of people to pay for it, rather than by any intrinsic worth. 

The Deputy Governor elaborated that since Bitcoin is not backed by any issuer, promise to pay, or dependable cash flow, it fails to qualify as real money. 

Furthermore, he contended that cryptocurrencies do not meet the criteria for true financial assets because they neither earn income nor represent ownership in a business. 

Sankar also issued a strong warning about the sector's extreme volatility, noting that Bitcoin was nearly 30% below its peak, with many altcoins experiencing even more severe drops.

Despite these strong warnings and the central bank's cautious stance, crypto adoption in India continues to expand rapidly. 

The country has successfully established itself as a major global crypto market, boasting a user base of over 100 million individuals. 

This significant growth has occurred despite the government's implementation of strict regulatory and tax measures aimed at managing the sector. 

The authorities introduced a substantial 30% tax on crypto gains and an additional 1% Tax Deducted at Source (TDS) on every transaction exceeding ₹10,000 in 2022.

These stringent tax measures were strategically designed to discourage excessive speculative activity while simultaneously providing the government with a mechanism to monitor and regulate the burgeoning sector. 

Although cryptocurrencies are not recognized as legal tender in India, their holding and trading are permitted within this regulated tax and compliance framework. 

The oversight of the sector is managed through a multi-agency approach, involving the RBI, the Securities and Exchange Board of India (SEBI), and the Ministry of Finance.

In essence, the RBI's Deputy Governor views Bitcoin as a purely speculative asset with a price sustained by market sentiment rather than intrinsic worth, drawing historical parallels to speculative bubbles.

Nonetheless, the Indian market demonstrates a clear and growing appetite for crypto assets, navigating this environment through a regulatory structure that aims to balance innovation monitoring with control over speculative risk via high taxation.

RBI के डिप्टी गवर्नर ने बिटकॉइन की आलोचना की: "इसमें कोई असली वैल्यू नहीं है"

भारतीय रिज़र्व बैंक (RBI) के डिप्टी गवर्नर टी. रवि शंकर ने हाल ही में बिटकॉइन की कड़ी आलोचना करते हुए कहा कि दुनिया की सबसे बड़ी क्रिप्टोकरेंसी में कोई असली वैल्यू नहीं है और यह पूरी तरह से अटकलों पर आधारित है।

मिंट एनुअल BFSI कॉन्क्लेव 2025 में बोलते हुए, शंकर ने ज़ोर देकर कहा कि बिटकॉइन को पैसे या असली फाइनेंशियल एसेट के तौर पर कैटेगरी में नहीं रखा जाना चाहिए।

उन्होंने अंडरलाइंग ब्लॉकचेन टेक्नोलॉजी के इनोवेटिव नेचर को माना, और बिना किसी बिचौलिए के डिजिटल टोकन ट्रांसफर को आसान बनाने की इसकी ज़बरदस्त क्षमता पर ज़ोर दिया।

हालांकि, उन्होंने इस बात पर ज़ोर दिया कि बिटकॉइन खुद सिर्फ़ इस टेक्नोलॉजी को दिखाने के लिए बनाया गया था और इसका मकसद कभी भी पारंपरिक पैसे की तरह वैल्यू को दिखाना नहीं था।

अपनी बात को और समझाने के लिए, शंकर ने बिटकॉइन की कीमत की गतिशीलता और 17वीं सदी के ऐतिहासिक "ट्यूलिप उन्माद" के बीच तुलना की।

उन्होंने तर्क दिया कि बिटकॉइन की बाज़ार कीमत सिर्फ़ लोगों की इसके लिए भुगतान करने की इच्छा से बनी रहती है, न कि किसी अंदरूनी कीमत से।

डिप्टी गवर्नर ने विस्तार से बताया कि चूंकि बिटकॉइन किसी जारीकर्ता, भुगतान के वादे, या भरोसेमंद कैश फ़्लो द्वारा समर्थित नहीं है, इसलिए यह असली पैसे के रूप में योग्य नहीं है।

इसके अलावा, उन्होंने तर्क दिया कि क्रिप्टोकरेंसी असली फाइनेंशियल एसेट के मानदंडों को पूरा नहीं करती हैं क्योंकि वे न तो इनकम कमाती हैं और न ही किसी बिज़नेस में मालिकाना हक दिखाती हैं।

शंकर ने इस सेक्टर की अत्यधिक अस्थिरता के बारे में भी कड़ी चेतावनी जारी की, यह देखते हुए कि बिटकॉइन अपने चरम से लगभग 30% नीचे था, और कई ऑल्टकॉइन में और भी ज़्यादा गिरावट देखी गई।

इन कड़ी चेतावनियों और सेंट्रल बैंक के सतर्क रुख के बावजूद, भारत में क्रिप्टो को अपनाने का चलन तेज़ी से बढ़ रहा है।

देश ने सफलतापूर्वक खुद को एक प्रमुख वैश्विक क्रिप्टो बाज़ार के रूप में स्थापित किया है, जिसमें 100 मिलियन से ज़्यादा लोगों का यूज़र बेस है।

यह महत्वपूर्ण वृद्धि सरकार द्वारा इस सेक्टर को मैनेज करने के उद्देश्य से लागू किए गए सख्त रेगुलेटरी और टैक्स उपायों के बावजूद हुई है।

अधिकारियों ने 2022 में क्रिप्टो लाभ पर 30% का भारी टैक्स और ₹10,000 से ज़्यादा के हर ट्रांज़ैक्शन पर 1% अतिरिक्त टैक्स डिडक्टेड एट सोर्स (TDS) लागू किया।

ये सख्त टैक्स उपाय रणनीतिक रूप से अत्यधिक सट्टेबाजी की गतिविधि को हतोत्साहित करने के लिए डिज़ाइन किए गए थे, साथ ही सरकार को बढ़ते सेक्टर की निगरानी और रेगुलेट करने के लिए एक तंत्र प्रदान किया गया था।

हालांकि भारत में क्रिप्टोकरेंसी को कानूनी मुद्रा के रूप में मान्यता नहीं दी गई है, लेकिन इस रेगुलेटेड टैक्स और कंप्लायंस ढांचे के भीतर उन्हें रखना और उनका व्यापार करना अनुमत है। इस सेक्टर की देखरेख मल्टी-एजेंसी अप्रोच के ज़रिए की जाती है, जिसमें RBI, सिक्योरिटीज एंड एक्सचेंज बोर्ड ऑफ इंडिया (SEBI), और वित्त मंत्रालय शामिल हैं।

असल में, RBI के डिप्टी गवर्नर बिटकॉइन को एक पूरी तरह से सट्टा वाला एसेट मानते हैं, जिसकी कीमत अंदरूनी कीमत के बजाय मार्केट की भावना से तय होती है, और इसकी तुलना ऐतिहासिक सट्टेबाजी के बुलबुले से करते हैं।

फिर भी, भारतीय बाज़ार में क्रिप्टो एसेट्स के लिए एक साफ़ और बढ़ती हुई दिलचस्पी दिखती है, जो इस माहौल में एक रेगुलेटरी स्ट्रक्चर के ज़रिए आगे बढ़ रहा है, जिसका मकसद इनोवेशन की निगरानी और ज़्यादा टैक्स लगाकर सट्टेबाजी के जोखिम पर कंट्रोल के बीच बैलेंस बनाना है।

బిట్‌కాయిన్‌ను "వాస్తవ విలువను కలిగి లేదు" అని RBI డిప్యూటీ గవర్నర్ విమర్శించారు.

భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) డిప్యూటీ గవర్నర్ టి. రబీ శంకర్ ఇటీవల బిట్‌కాయిన్‌పై తీవ్ర విమర్శలు చేశారు, ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద క్రిప్టోకరెన్సీకి నిజమైన అంతర్లీన విలువ లేదని మరియు ఇది పూర్తిగా ఊహాగానాల ద్వారానే నడపబడుతుందని పేర్కొన్నారు. 

మింట్ వార్షిక BFSI కాన్క్లేవ్ 2025లో మాట్లాడుతూ, బిట్‌కాయిన్‌ను డబ్బుగా లేదా నిజమైన ఆర్థిక ఆస్తిగా వర్గీకరించరాదని శంకర్ నొక్కిచెప్పారు. 

అంతర్లీన బ్లాక్‌చెయిన్ టెక్నాలజీ యొక్క వినూత్న స్వభావాన్ని ఆయన అంగీకరించారు, మధ్యవర్తి లేకుండా డిజిటల్ టోకెన్ బదిలీలను సులభతరం చేయడానికి దాని పురోగతి సామర్థ్యాన్ని హైలైట్ చేశారు. 

అయితే, బిట్‌కాయిన్ కేవలం ఈ సాంకేతికతను ప్రదర్శించడానికి మాత్రమే సృష్టించబడిందని మరియు సాంప్రదాయ డబ్బు వలె విలువను సూచించడానికి ఎప్పుడూ ఉద్దేశించబడలేదని ఆయన నొక్కి చెప్పారు.

తన అభిప్రాయాన్ని మరింత వివరించడానికి, శంకర్ బిట్‌కాయిన్ ధర డైనమిక్స్ మరియు 17వ శతాబ్దపు చారిత్రక "తులిప్ మానియా" మధ్య పోలికను చూపించారు. 

బిట్‌కాయిన్ మార్కెట్ ధర ఏదైనా అంతర్గత విలువ ద్వారా కాకుండా, దాని కోసం చెల్లించడానికి ప్రజలు ఇష్టపడటం ద్వారా మాత్రమే నిలకడగా ఉంటుందని ఆయన వాదించారు. 

 డిప్యూటీ గవర్నర్ బిట్‌కాయిన్‌కు ఎటువంటి జారీదారు మద్దతు లేకపోవడం, చెల్లింపు హామీ లేదా నమ్మదగిన నగదు ప్రవాహం లేకపోవడం వల్ల, అది నిజమైన డబ్బుగా అర్హత సాధించడంలో విఫలమవుతుందని వివరించారు. 

ఇంకా, క్రిప్టోకరెన్సీలు నిజమైన ఆర్థిక ఆస్తుల ప్రమాణాలను అందుకోలేవని ఆయన వాదించారు ఎందుకంటే అవి ఆదాయాన్ని సంపాదించవు లేదా వ్యాపారంలో యాజమాన్యాన్ని సూచించవు. 

శంకర్ ఈ రంగం యొక్క తీవ్ర అస్థిరత గురించి కూడా బలమైన హెచ్చరిక జారీ చేశారు, బిట్‌కాయిన్ దాని గరిష్ట స్థాయి కంటే దాదాపు 30% తక్కువగా ఉందని, అనేక ఆల్ట్‌కాయిన్‌లు మరింత తీవ్రమైన పతనాలను ఎదుర్కొంటున్నాయని పేర్కొన్నారు.

ఈ బలమైన హెచ్చరికలు మరియు కేంద్ర బ్యాంకు యొక్క జాగ్రత్త వైఖరి ఉన్నప్పటికీ, భారతదేశంలో క్రిప్టో స్వీకరణ వేగంగా విస్తరిస్తూనే ఉంది. 

100 మిలియన్లకు పైగా వ్యక్తుల వినియోగదారుల స్థావరాన్ని కలిగి ఉన్న దేశం ఒక ప్రధాన ప్రపంచ క్రిప్టో మార్కెట్‌గా విజయవంతంగా స్థిరపడింది. 

ఈ రంగాన్ని నిర్వహించడానికి ప్రభుత్వం కఠినమైన నియంత్రణ మరియు పన్ను చర్యలను అమలు చేసినప్పటికీ ఈ గణనీయమైన వృద్ధి సంభవించింది. 

 2022లో క్రిప్టో లాభాలపై గణనీయమైన 30% పన్నును మరియు ₹10,000 దాటిన ప్రతి లావాదేవీపై అదనంగా 1% పన్ను మినహాయింపు (TDS)ను అధికారులు ప్రవేశపెట్టారు.

ఈ కఠినమైన పన్ను చర్యలు వ్యూహాత్మకంగా అధిక ఊహాజనిత కార్యకలాపాలను నిరుత్సాహపరిచేందుకు రూపొందించబడ్డాయి, అదే సమయంలో అభివృద్ధి చెందుతున్న రంగాన్ని పర్యవేక్షించడానికి మరియు నియంత్రించడానికి ప్రభుత్వానికి ఒక యంత్రాంగాన్ని అందించాయి. 

భారతదేశంలో క్రిప్టోకరెన్సీలు చట్టబద్ధమైన టెండర్‌గా గుర్తించబడనప్పటికీ, వాటి హోల్డింగ్ మరియు ట్రేడింగ్ ఈ నియంత్రిత పన్ను మరియు సమ్మతి చట్రంలోనే అనుమతించబడతాయి. 

 ఈ రంగం పర్యవేక్షణను RBI, సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా (SEBI) మరియు ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖలు కలిసి పనిచేసే బహుళ-ఏజెన్సీ విధానం ద్వారా నిర్వహిస్తారు.

సారాంశంలో, RBI డిప్యూటీ గవర్నర్ బిట్‌కాయిన్‌ను అంతర్గత విలువ కంటే మార్కెట్ సెంటిమెంట్ ద్వారా స్థిరపడిన ధరతో పూర్తిగా ఊహాజనిత ఆస్తిగా చూస్తున్నారు, ఊహాజనిత బుడగలకు చారిత్రక సమాంతరాలను ఆకర్షిస్తున్నారు.

అయినప్పటికీ, భారతీయ మార్కెట్ క్రిప్టో ఆస్తుల పట్ల స్పష్టమైన మరియు పెరుగుతున్న ఆకలిని ప్రదర్శిస్తుంది, అధిక పన్నుల ద్వారా ఊహాజనిత ప్రమాదంపై నియంత్రణతో ఆవిష్కరణ పర్యవేక్షణను సమతుల్యం చేయడం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్న నియంత్రణ నిర్మాణం ద్వారా ఈ వాతావరణాన్ని నావిగేట్ చేస్తుంది.